Kto może złożyć wniosek o rozwód w UK i kiedy sąd ma jurysdykcję?
- William
- 5 dni temu
- 9 minut(y) czytania
Wniosek o rozwód w UK może złożyć jedna osoba samodzielnie albo oboje małżonkowie wspólnie. Zanim jednak rozpocznie się procedurę, trzeba sprawdzić, czy małżeństwo spełnia podstawowe warunki oraz czy sąd w Anglii i Walii ma prawo rozpoznać daną sprawę.
Samo polskie obywatelstwo, brytyjski adres korespondencyjny albo miejsce zawarcia ślubu nie przesądzają automatycznie o jurysdykcji. Znaczenie mają przede wszystkim rzeczywiste miejsce życia małżonków oraz ich trwałe powiązania z Anglią i Walią.
W tym poradniku wyjaśniamy, kto może złożyć wniosek o rozwód w UK i kiedy sąd ma jurysdykcję, również wtedy, gdy ślub odbył się w Polsce albo jeden z małżonków mieszka za granicą.
Ważne: artykuł opisuje procedurę obowiązującą w Anglii i Walii. Szkocja oraz Irlandia Północna mają odrębne systemy prawne i własne procedury rozwodowe.
Kto może złożyć wniosek o rozwód w UK i kiedy sąd ma jurysdykcję?
O rozwód w Anglii i Walii można wystąpić, jeżeli:
małżeństwo trwa dłużej niż rok,
związek rozpadł się bezpowrotnie,
małżeństwo jest prawnie uznawane w Wielkiej Brytanii,
sąd w Anglii i Walii ma prawo do rozpoznania sprawy.
Wniosek może zostać złożony przez jednego małżonka jako Sole Application albo przez oboje małżonków jako Joint Application.
Przy wspólnym wniosku obie osoby muszą zgadzać się na rozwód i wykonywać czynności wymagane przez sąd. Jeżeli druga strona nie chce współpracować albo istnieje ryzyko, że przestanie odpowiadać, właściwszy może być wniosek indywidualny.
Jakie warunki trzeba spełnić przed złożeniem wniosku?
Małżeństwo musi trwać dłużej niż rok
Nie można rozpocząć standardowego rozwodu w Anglii i Walii przed upływem pierwszego roku małżeństwa.
Jeżeli małżeństwo trwa krócej, w określonych sytuacjach można rozważyć separację prawną albo unieważnienie małżeństwa. Separacja nie kończy jednak małżeństwa.
Małżeństwo musi być prawnie uznawane
Sąd może rozwiązać małżeństwo, które jest prawnie uznawane w Wielkiej Brytanii.
Dotyczy to również wielu małżeństw zawartych poza Wielką Brytanią, w tym w Polsce. Miejsce ślubu nie przesądza samo w sobie o tym, gdzie można przeprowadzić rozwód.
Jeżeli ślub odbył się w Polsce, do wniosku zwykle potrzebny będzie polski akt małżeństwa wraz z pełnym tłumaczeniem na język angielski.
Małżeństwo musi być trwale rozbite
Od 6 kwietnia 2022 roku w Anglii i Walii obowiązuje procedura no-fault divorce.
Nie trzeba udowadniać:
zdrady,
porzucenia,
separacji przez określony czas,
niewłaściwego zachowania współmałżonka.
Jedna osoba albo oboje małżonkowie składają oświadczenie, że małżeństwo rozpadło się bezpowrotnie. Druga strona nie może skutecznie sprzeciwić się rozwodowi wyłącznie dlatego, że nie chce zakończenia małżeństwa.
Co oznacza jurysdykcja przy rozwodzie?
Jurysdykcja oznacza prawo konkretnego sądu do rozpoznania sprawy.
W praktyce trzeba ustalić, dlaczego właśnie sąd w Anglii i Walii może przeprowadzić rozwód. Nie wystarczy wyłącznie wpisać brytyjski adres albo wskazać, że jedna osoba kiedyś mieszkała w UK.
Znaczenie mogą mieć między innymi:
obecne miejsce zamieszkania małżonków,
miejsce, w którym strony prowadzą codzienne życie,
długość pobytu w Anglii lub Walii,
praca,
mieszkanie,
miejsce nauki dzieci,
rachunki i zobowiązania,
zamiar pozostania w danym kraju,
trwałe związki prawne i osobiste z określonym państwem.
Jeżeli jurysdykcja zostanie zakwestionowana, sąd może wymagać dodatkowych informacji i dokumentów. Brak jurysdykcji jest jedną z ograniczonych podstaw, na których respondent może prawnie sprzeciwić się prowadzeniu rozwodu w Anglii i Walii.
Co oznacza habitual residence?
Habitual residence można rozumieć jako miejsce, w którym dana osoba rzeczywiście i na stałe prowadzi swoje codzienne życie.
Nie chodzi wyłącznie o formalny adres korespondencyjny. Przy ocenie mogą mieć znaczenie między innymi:
długość pobytu,
miejsce wykonywania pracy,
wynajmowane lub posiadane mieszkanie,
szkoła dzieci,
rachunki bankowe i zobowiązania,
kontakty rodzinne,
zamiar dalszego pozostania w danym kraju.
Osoba może mieć polskie obywatelstwo, ale jednocześnie zwykle mieszkać i prowadzić swoje życie w Anglii.
Z drugiej strony sam fakt posiadania adresu w UK nie musi wystarczyć, jeżeli dana osoba faktycznie mieszka i funkcjonuje w innym kraju.
Co oznacza domicile?
Domicile jest pojęciem prawnym dotyczącym trwałego związku danej osoby z określonym krajem.
Nie jest tym samym co:
obywatelstwo,
miejsce urodzenia,
adres korespondencyjny,
tymczasowe miejsce pobytu,
status imigracyjny.
domicile może być bardziej skomplikowane niż ustalenie zwykłego miejsca zamieszkania. Znaczenie mogą mieć pochodzenie danej osoby, historia jej życia oraz zamiar trwałego związania się z określonym państwem.
W przypadku wątpliwości dotyczących domicile lub habitual residence warto sprawdzić podstawę jurysdykcji przed wysłaniem wniosku.
Czy Polak może złożyć wniosek o rozwód w UK?
Tak. Polskie obywatelstwo nie wyklucza przeprowadzenia rozwodu w Anglii i Walii.
Najważniejsze jest to, czy:
małżeństwo jest prawnie ważne,
trwa dłużej niż rok,
rozpadło się bezpowrotnie,
istnieje odpowiednia podstawa jurysdykcji.
Nie ma ogólnej zasady, zgodnie z którą Polacy muszą rozwodzić się wyłącznie w Polsce.
W praktyce sąd może poprosić o informacje dotyczące miejsca zamieszkania, pracy, rodziny i innych powiązań stron z Anglią oraz Walią.
Czy można rozwieść się w Anglii po ślubie w Polsce?
Tak. Ślub zawarty w Polsce może zostać rozwiązany przez sąd w Anglii i Walii, jeżeli małżeństwo jest prawnie uznawane i istnieje właściwa podstawa jurysdykcji.
Najczęściej potrzebne będą:
polski akt małżeństwa,
pełne tłumaczenie aktu na język angielski,
dane obojga małżonków,
aktualny albo ostatni znany adres współmałżonka,
informacje dotyczące miejsca zamieszkania stron,
dokumenty lub dane potwierdzające ich związki z Anglią i Walią.
Nie trzeba ponownie rejestrować polskiego małżeństwa w Wielkiej Brytanii wyłącznie po to, aby złożyć wniosek rozwodowy.
Czy wystarczy, że jedna osoba mieszka w Anglii?
W wielu przypadkach powiązania jednej osoby z Anglią lub Walią mogą stanowić podstawę jurysdykcji.
Nie należy jednak automatycznie zakładać, że każdy pobyt wystarczy. Znaczenie ma to, czy dana osoba rzeczywiście mieszka w Anglii lub Walii i prowadzi tam swoje codzienne życie.
Przykładowo sąd może brać pod uwagę:
od kiedy dana osoba mieszka w Anglii,
gdzie pracuje,
gdzie znajduje się jej główne mieszkanie,
gdzie mieszkają dzieci,
gdzie opłaca rachunki i podatki,
czy pobyt jest stały, czy jedynie tymczasowy.
Każdą sytuację należy oceniać na podstawie jej rzeczywistych okoliczności.
Czy można złożyć wniosek, gdy małżonek mieszka w Polsce?
Tak. Pobyt drugiego małżonka w Polsce nie wyklucza automatycznie przeprowadzenia rozwodu w Anglii i Walii.
Może jednak wpłynąć na:
sposób doręczenia dokumentów,
czas oczekiwania na odpowiedź,
potrzebę przygotowania tłumaczeń,
koszt doręczenia,
całkowity czas postępowania.
Najważniejsze jest posiadanie prawidłowego adresu respondenta oraz zastosowanie odpowiedniej procedury doręczenia.
Jeżeli małżonek mieszka za granicą i uważa, że sąd w Anglii i Walii nie ma prawa prowadzić sprawy, może zakwestionować jurysdykcję. Nie może jednak sprzeciwić się rozwodowi wyłącznie dlatego, że nie chce zakończenia małżeństwa.
Czy można złożyć wniosek, mieszkając w Polsce?
Może to być możliwe, ale zależy od podstawy jurysdykcji.
Sam fakt, że małżeństwo wcześniej mieszkało w Anglii albo jedna ze stron posiada brytyjski numer telefonu, konto bankowe czy adres korespondencyjny, nie zawsze będzie wystarczający.
Należy sprawdzić między innymi:
gdzie obecnie mieszkają oboje małżonkowie,
jak długo mieszkają w danym kraju,
gdzie znajduje się ich centrum życia,
czy jedna ze stron zachowała trwałe powiązania z Anglią lub Walią,
czy równolegle nie rozpoczęto sprawy w innym kraju.
W sprawach międzynarodowych wybór państwa może mieć znaczenie nie tylko dla samego rozwodu, ale również dla późniejszych kwestii finansowych i uznawania orzeczeń.
Czy obywatelstwo brytyjskie wystarcza?
Obywatelstwo może mieć znaczenie, ale nie należy utożsamiać go automatycznie z pełną podstawą jurysdykcji w każdej sprawie.
Osoba może być obywatelem Wielkiej Brytanii, ale od wielu lat mieszkać i prowadzić całe życie w innym kraju.
Podobnie osoba bez brytyjskiego obywatelstwa może mieć wystarczające związki z Anglią i Walią, aby tam przeprowadzić rozwód.
Decydujące są szczegóły konkretnej sytuacji, a nie sam paszport.
Czy brytyjski adres wystarczy do złożenia wniosku?
Nie zawsze.
Adres korespondencyjny może być jednym z elementów sprawy, ale sam w sobie nie musi potwierdzać, że dana osoba rzeczywiście mieszka w Anglii lub Walii.
Sąd może badać między innymi:
rzeczywiste miejsce pobytu,
długość pobytu,
miejsce pracy,
mieszkanie,
związki rodzinne,
zamiar dalszego pobytu.
Podanie adresu, pod którym wnioskodawca faktycznie nie mieszka, może spowodować problemy proceduralne i podważyć podstawę prowadzenia sprawy.
Czy status imigracyjny wpływa na możliwość rozwodu?
Rozwód i status imigracyjny są odrębnymi kwestiami, ale mogą się ze sobą łączyć.
Jeżeli prawo pobytu jednej osoby zależy od małżeństwa, zakończenie związku może wymagać poinformowania Home Office i złożenia nowego wniosku imigracyjnego.
Osoba, której wiza opiera się na relacji z małżonkiem, powinna zwykle poinformować Home Office o separacji lub rozwodzie. Może być również konieczne złożenie wniosku o pozostanie w UK na innej podstawie.
Sam rozwód nie oznacza automatycznie, że osoba traci możliwość złożenia wniosku w sądzie rodzinnym. Kwestie rozwodowe i imigracyjne trzeba jednak analizować oddzielnie.
Sole Application czy Joint Application?
Sole Application
Sole Application oznacza, że jedna osoba składa wniosek jako applicant, a drugi małżonek jest respondentem.
Ten wariant jest zwykle odpowiedni, gdy:
współmałżonek nie zgadza się na rozwód,
nie odpowiada na wiadomości,
istnieje ryzyko braku współpracy,
kontakt między stronami jest ograniczony,
występuje ryzyko przemocy domowej.
GOV.UK wskazuje, że wniosek indywidualny należy rozważyć, gdy druga osoba nie zgadza się na rozwód albo prawdopodobnie nie będzie współpracować.
Joint Application
Joint Application oznacza, że oboje małżonkowie wspólnie występują o rozwód.
Wspólny wniosek może być właściwy, gdy:
oboje zgadzacie się na zakończenie małżeństwa,
potraficie współpracować,
oboje będziecie wykonywać kolejne czynności,
nie występuje ryzyko przemocy domowej.
Przy każdym ważnym etapie oboje wnioskodawcy muszą osobno potwierdzić, że chcą kontynuować procedurę. Jeżeli jedna osoba przestanie odpowiadać, druga może w określonych sytuacjach kontynuować postępowanie jako sole applicant.
Czy brak zgody małżonka blokuje złożenie wniosku?
Nie.
Jeżeli drugi małżonek nie zgadza się na rozwód, można złożyć Sole Application.
Respondent nie może skutecznie zatrzymać sprawy tylko dlatego, że:
nadal chce pozostawać w małżeństwie,
nie akceptuje decyzji drugiej strony,
nie chce podpisać wspólnego wniosku,
uważa, że rozwód jest niesprawiedliwy.
Sprzeciw jest możliwy wyłącznie na określonych podstawach prawnych, na przykład gdy sąd w Anglii i Walii nie ma jurysdykcji albo małżeństwo nie jest prawnie ważne.
Co, jeśli oboje małżonkowie mogą złożyć sprawę w różnych krajach?
W sprawach międzynarodowych może się zdarzyć, że postępowanie mogłoby zostać rozpoczęte zarówno w Anglii i Walii, jak i w Polsce albo innym kraju.
Wybór jurysdykcji może mieć wpływ na:
sposób prowadzenia rozwodu,
podział majątku,
emerytury,
alimenty,
koszty postępowania,
późniejsze uznawanie orzeczenia.
Po Brexicie sposób uznawania niektórych orzeczeń między Wielką Brytanią a państwami Unii Europejskiej zależy między innymi od daty rozpoczęcia sprawy oraz obowiązujących zasad krajowych i międzynarodowych. Oficjalne wytyczne zalecają uzyskanie indywidualnej porady w sprawach transgranicznych.
Nie należy rozpoczynać równoległych postępowań bez wcześniejszego sprawdzenia skutków prawnych.
Jakie dokumenty mogą potwierdzić związki z Anglią i Walią?
W zależności od sprawy pomocne mogą być między innymi:
umowa najmu,
dokument dotyczący nieruchomości,
umowa o pracę,
payslips,
rachunki za media,
Council Tax,
korespondencja urzędowa,
dokumenty szkolne dzieci,
informacje podatkowe,
wyciągi bankowe,
potwierdzenie rejestracji u lekarza,
dokumenty pokazujące długość i charakter pobytu.
Nie w każdej sprawie trzeba przesyłać wszystkie te dokumenty razem z pierwszym wnioskiem. Należy jednak być gotowym do przedstawienia dodatkowych informacji, jeżeli sąd albo respondent zakwestionuje jurysdykcję.
Co może spowodować zakwestionowanie jurysdykcji?
Problemy mogą pojawić się, gdy:
oboje małżonkowie od dawna mieszkają poza Anglią i Walią,
adres w UK ma wyłącznie charakter korespondencyjny,
podane informacje o miejscu zamieszkania są niepełne,
jedna strona rozpoczęła już sprawę w innym kraju,
istnieje spór dotyczący domicile,
pobyt w Anglii był tylko tymczasowy,
nie można wykazać trwałych związków z Anglią lub Walią.
Jeżeli respondent uważa, że sąd nie ma jurysdykcji, musi przedstawić prawną podstawę sprzeciwu. Samo stwierdzenie, że nie chce rozwodu, nie wystarczy.
Co się stanie, jeśli sąd nie ma jurysdykcji?
Jeżeli sąd uzna, że nie ma prawa rozpoznać sprawy, postępowanie może zostać zatrzymane albo zakończone bez udzielenia rozwodu.
Może to oznaczać:
utratę czasu,
dodatkowe koszty,
konieczność rozpoczęcia sprawy w innym kraju,
potrzebę przygotowania nowych dokumentów,
opóźnienie rozstrzygnięć finansowych.
Dlatego podstawę jurysdykcji warto sprawdzić przed złożeniem wniosku, szczególnie gdy małżonkowie mieszkają w różnych krajach.
Czy sprawy majątkowe podlegają tej samej jurysdykcji?
Nie należy automatycznie zakładać, że sąd właściwy do przeprowadzenia rozwodu będzie w identycznym zakresie właściwy do wszystkich spraw finansowych.
Sam rozwód formalnie kończy małżeństwo, ale nie dzieli automatycznie:
nieruchomości,
oszczędności,
emerytur,
firmy,
inwestycji,
długów.
W sprawach międzynarodowych położenie majątku, miejsce zamieszkania stron oraz wcześniejsze postępowania mogą wpływać na dostępne rozwiązania.
Czy sprawy dotyczące dzieci są częścią wniosku rozwodowego?
Nie. Wniosek o rozwód nie rozstrzyga automatycznie:
z kim dzieci będą mieszkały,
jak będą wyglądały kontakty,
czy dziecko może wyjechać do Polski,
jaka będzie wysokość child maintenance.
Sprawy dotyczące dzieci mają własne zasady jurysdykcyjne i mogą wymagać osobnego postępowania.
Najczęstsze błędy przy ustalaniu jurysdykcji
Do najczęstszych błędów należą:
założenie, że polski ślub oznacza obowiązek rozwodu w Polsce,
uznanie, że brytyjskie obywatelstwo zawsze wystarczy,
podanie wyłącznie adresu korespondencyjnego,
utożsamienie całego UK z Anglią i Walią,
pominięcie informacji o sprawie prowadzonej w innym kraju,
niewłaściwe rozumienie habitual residence i domicile,
nieuwzględnienie skutków imigracyjnych,
rozpoczęcie sprawy bez analizy sytuacji finansowej.
Prawidłowe ustalenie jurysdykcji na początku może ograniczyć ryzyko opóźnień, dodatkowych kosztów i zakwestionowania postępowania.
Potrzebujesz pomocy w ustaleniu jurysdykcji?
Możemy pomóc w sprawdzeniu, czy Twoja sprawa może zostać przeprowadzona w Anglii i Walii.
Pomoc może obejmować:
analizę miejsca zamieszkania małżonków,
wstępne ustalenie habitual residence lub domicile,
ocenę sprawy po ślubie zawartym w Polsce,
przygotowanie Sole Application albo Joint Application,
sprawdzenie wymaganych dokumentów,
pomoc, gdy współmałżonek mieszka za granicą,
wskazanie kwestii wymagających osobnej porady finansowej lub imigracyjnej.
Skontaktuj się z nami, aby przedstawić swoją sytuację.
Najczęstsze pytania
Kto może złożyć wniosek o rozwód w UK?
Wniosek może złożyć jedna osoba samodzielnie albo oboje małżonkowie wspólnie. Małżeństwo musi trwać dłużej niż rok, być prawnie uznawane i trwale rozbite. Sąd w Anglii i Walii musi również mieć jurysdykcję.
Czy trzeba być obywatelem Wielkiej Brytanii?
Nie. Brak brytyjskiego obywatelstwa nie wyklucza rozwodu w Anglii i Walii. Znaczenie mają przede wszystkim miejsce życia i trwałe powiązania stron.
Czy można rozwieść się w Anglii po polskim ślubie?
Tak, jeżeli małżeństwo jest prawnie ważne, a sąd ma jurysdykcję. Zwykle potrzebny jest polski akt małżeństwa i jego pełne tłumaczenie.
Czy wystarczy brytyjski adres?
Nie zawsze. Adres korespondencyjny nie musi potwierdzać, że dana osoba rzeczywiście mieszka i prowadzi życie w Anglii lub Walii.
Czy małżonek może zablokować rozwód?
Nie może go zablokować wyłącznie dlatego, że nie chce zakończenia małżeństwa. Może jednak zakwestionować sprawę z ograniczonych powodów prawnych, na przykład braku jurysdykcji.
Czy można złożyć wniosek, gdy druga osoba mieszka w Polsce?
Tak. Może to jednak wpłynąć na sposób doręczenia dokumentów, termin odpowiedzi oraz czas postępowania.
Czy można złożyć wniosek przed pierwszą rocznicą ślubu?
Nie można rozpocząć standardowego rozwodu przed upływem pierwszego roku małżeństwa. Można natomiast sprawdzić możliwość separacji prawnej albo unieważnienia małżeństwa.
Czy rozwód wpływa na wizę małżeńską?
Może wpływać. Jeżeli wiza zależy od związku, zwykle trzeba poinformować Home Office i sprawdzić możliwość pozostania w UK na innej podstawie.
Komentarze